Áp lực của công việc, vất vả trong luyện tập cùng sự khắc nghiệt của nếp sống nhà binh… là những yêu cầu tối thiểu đối với một người muốn làm nghề vệ sĩ. Do đó, đến với nghề này nếu đơn thuần chỉ vì cuộc sống mà không có lòng đam mê thì việc bỏ nghề là khó tránh khỏi…

Nghề là nghiệp

Không phải ngẫu nhiên mà hầu hết những người thành lập hoặc đến làm việc tại các công ty kinh doanh dịch vụ bảo vệ, đều là những người đã từng trải qua cuộc đời quân ngũ hoặc từng là công an. Và có lẽ cũng chỉ những người chịu được cuộc sống, công việc có tính kỷ luật cao như trong quân đội, công an mới bám trụ được với nghề này.

Có thể kể tên hàng loạt các công ty vệ sĩ có tên tuổi tại TPHCM đều do những người từng là sĩ quan quân đội, công an thành lập như Công ty Dịch vụ bảo vệ Long Hải, Sài Gòn Nam Chính Trực, Hoàn Cầu…

Còn đối với những vệ sĩ thì sao? Anh Nguyễn Văn Xuân, nguyên thiếu úy sĩ quan dự bị tại Huyện đội Côn Đảo cho biết: Sau khi ra quân, dù đã làm nhiều nghề với mức lương đủ sống nhưng những kỷ niệm về cuộc sống nghiêm khắc ở quân đội luôn thôi thúc anh tìm một môi trường làm việc có tính kỷ luật cao.

Anh Xuân nói: “Dù trải qua nhiều việc nhưng tôi chưa tìm được một nghề phù hợp với mình. Khi nghe Công ty TNHH Bảo vệ và An toàn (ISP) tuyển nhân viên làm vệ sĩ tôi đăng ký liền. Sau một năm làm việc tôi nhận thấy đây đúng là môi trường thích hợp để mình phát huy khả năng…”.

Có lẽ với bất cứ ai khi bước vào nghề đều nghĩ ngay đến những ngày tháng gian khổ luyện tập, cùng với kỷ luật khắt khe trong công việc mà nếu chỉ vì kiếm sống chưa hẳn ai cũng có thể vượt qua được.

Lãnh đạo một công ty dịch vụ bảo vệ cho biết, những tố chất cần thiết cho nghề vệ sĩ là thể hình tốt, tính kỷ luật cao, linh hoạt và lòng đam mê… Trong đó 3 yếu tố đầu thì không đâu sàng lọc, đào luyện tốt hơn lực lượng vũ trang. Do đó có đến 70% nhân viên của các công ty kinh doanh dịch vụ này là bộ đội xuất ngũ hoặc công an chuyển ngành.

Và đó cũng là lý do chính khiến hầu hết các công ty dịch vụ bảo vệ đều ưu tiên cho các đối tượng từng là bộ đội và công an. Một lý do khác, ngay bản thân nhiều thanh niên xuất ngũ nếu muốn có việc làm phải có nghề hoặc vốn, mà hai thứ này đều không dễ có ngày một ngày hai.

Trong khi đó, nếu xin vào các công ty dịch vụ bảo vệ họ có thể hưởng lương ngay từ giai đoạn học nghề và chỉ mất  từ 1-3 tháng là đã có việc làm với mức lương đủ sống.

Một lý do khác cũng không kém phần quan trọng, đó là sự đam mê. Cách đây vài năm, một nhóm đồng hương Bình Định bỗng xôn xao về việc anh Đặng Ngọc Tùng, người đang kinh doanh ăn uống tương đối thành đạt bỗng nhiên bỏ ngang để cùng một số người bạn đã xuất ngũ đứng ra thành lập Công ty Dịch vụ bảo vệ Nam Thiên Long.

Tùng cho biết, “là người đất võ Bình Định, lại rất mê ngành công an nhưng vì hoàn cảnh tôi không thể theo ngành được. Sau gần 10 năm làm ăn ở thành phố tôi quyết định đến với nghề vệ sĩ để thỏa lòng đam mê và cũng góp phần cho sự an toàn của xã hội…”.

Quản lý “vỏ”, buông lỏng “ruột”!?

Mặc dù manh nha từ giữa những năm 90 của thế kỷ trước nhưng đến đầu những năm 2000 các công ty kinh doanh lĩnh vực này mới rầm rộ ra đời. Tính đến đầu tháng 3 – 2008, toàn TPHCM có 158 doanh nghiệp dịch vụ bảo vệ đang hoạt động.

Khác với các loại hình dịch vụ khác, dịch vụ bảo vệ không tập trung nhiều ở khu vực trung tâm thành phố. Dẫn đầu danh sách là quận Gò Vấp với 22 doanh nghiệp; Bình Thạnh có 19 doanh nghiệp; Tân Bình đang quản lý 14 doanh nghiệp đang họat động…

Giữa năm 2001, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Nghị định 14 về quản lý hoạt động và kinh doanh dịch vụ bảo vệ. Sau đó Bộ Công an có Thông tư 07-2001 hướng dẫn thực hiện Nghị định 14.

Mặc dù trong cả nghị định lẫn thông tư đã quy định chi tiết các  điều kiện thành lập doanh nghiệp và tổ chức kinh doanh dịch vụ bảo vệ. Tuy nhiên, trong cả 2 văn bản trên đều không đưa ra tiêu chuẩn cụ thể đối với một vệ sĩ trước khi hành nghề.

Theo Trung tá Đoàn Ngọc Minh, Đội trưởng Đội quản lý đặc doanh, PC13, Công an TPHCM, hiện nay, chỉ một vài công ty dịch vụ bảo vệ có ISO về tuyển dụng, đào tạo, huấn luyện nhân viên.

Đồng thời, mặc dù đã trở thành một nghề nhưng trong hệ thống trường nghề của cả nước đều chưa có một chương trình đào tạo bài bản nào, cũng như một chứng chỉ nghề được công nhận theo đúng tiêu chuẩn “vệ sĩ” của Việt Nam.

Một trong những điểm hiếm hoi có đào tạo cấp chứng chỉ cho nghề này là Trường Đào tạo nghề khu vực phía Nam trực thuộc Bộ Tổng tham mưu, Bộ Quốc phòng đóng tại phường Long Bình Tân, TP Biên Hòa, Đồng Nai. Tuy nhiên số lượng học viên ra trường và có chứng chỉ nghề còn khá khiêm tốn so với số lượng khá lớn đang được tuyển dụng vào làm việc tại các công ty.

Tiêu chuẩn vệ sĩ: “Trăm hoa đua nở”!

Đa số các công ty kinh doanh dịch vụ bảo vệ đều tự đề ra các chương trình huấn luyện nhân viên của mình. Công ty nào mạnh thì đào tạo nhiều môn, mời nhiều giáo viên từ các cơ quan chức năng đến dạy, yếu thì tự chỉ bảo nhau hoặc mời giáo viên dạy một số môn quan trọng như PCCC, sơ cấp cứu…

Trong đó, có không ít doanh nghiệp tuyển dụng đề ra tiêu chuẩn nhân viên rất thấp. Họ không quan tâm cả về trình độ học vấn, văn hóa lẫn thể hình, sức khỏe. Điều này đã dẫn đến thực trạng là nhiều bảo vệ có vóc dáng rất xấu và cư xử thiếu văn hóa với khách hàng, người dân khi đến giao dịch.

Ông Phạm Chí Điện, Tổng Giám đốc Công ty Dịch vụ bảo vệ Sài Gòn Nam Chính Trực cho biết: “Hiện nay hầu hết các công ty hoạt động trên lĩnh vực này đều tự xây dựng giáo trình, tự đào tạo… Công ty nào mà người lãnh đạo có nghiệp vụ về nghề thì đào tạo nhiều môn, mời nhiều giáo viên từ các cơ quan chức năng đến dạy, yếu thì tự chỉ bảo nhau hoặc mời giáo viên dạy một số môn thông thường như võ thuật, điều lệnh… chính vì vậy chất lượng giữa các công ty rất khác nhau…”.

Thời gian qua, có không ít công ty khi mở ra, thu tiền đào tạo của học viên và chỉ sau một vài tháng đào tạo rồi giải tán mà không tạo việc làm cho những người đã đóng tiền để học nghề.

Chuẩn hóa nghề – bao giờ?

Từ năm 2001 đến nay, qua kiểm tra, Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (PC13, Công an TPHCM) đã phát hiện khá nhiều sai phạm trong hoạt động của các công ty dịch vụ bảo vệ. Công an TPHCM đã ra quyết định xử phạt 47 cơ sở và thu hồi giấy phép kinh doanh của 2 công ty vì không đủ khả năng hoạt động.

Phần đông các cơ sở đều vi phạm các lỗi như: Tuyển dụng người không đúng chức năng; không cấp giấy chứng nhận cho nhân viên; sử dụng gậy cao su, gậy sắt trái phép; không quản lý, điều hành được nhân viên dẫn đến tình trạng nhân viên đánh nhau và đánh nhau với người ngoài; quảng cáo trên báo, đài không đúng quy định; kinh doanh không đúng địa chỉ, địa bàn đã ghi trong giấy phép; cho người nước ngoài tham gia vào ban điều hành…

Để phát huy hiệu quả, nâng cao chất lượng và nâng cao tính chuyên nghiệp cho đội ngũ vệ sĩ tư nhân hiện nay, rất cần một quy định, một hệ thống quy chuẩn cụ thể rõ ràng và theo kịp thực tế phát triển của nghề này.

Thực tế, gần 10 năm qua, số lượng các công ty kinh doanh lĩnh vực này đã tăng gấp nhiều lần.  Nếu so sánh với các nghề khác có giáo trình đào tạo bài bản, có chứng chỉ nghề được xã hội công nhận và được Tổng cục Dạy nghề quản lý… thì nghề vệ sĩ vẫn đang ở mức tự phát.

Nếu được huấn luyện bài bản, kỹ lưỡng lực lượng vệ sĩ sẽ góp phần vào bảo vệ trật tự, an ninh xã hội. Mặt khác, đây cũng là ngành nghề rất nhạy cảm rất dễ bị lạm quyền, nếu không kịp thời tăng cường quản lý ngay từ bây giờ, với mức độ như hiện nay, không lâu nữa nghề này sẽ phát triển tự phát và khi đó chúng ta sẽ phải gánh những hậu quả đáng tiếc….

Phát hiện một người dắt xe ra khỏi Bệnh viện Đa khoa Đà Nẵng với dáng vẻ khả nghi, hai nhân viên bảo vệ làm nhiệm vụ tại cổng đã đề nghị anh này xuất trình giấy tờ.
Khoảng 19h15' ngày 28/3, trong lúc đứng giám sát cổng Hải Phòng - Bệnh viện Đa khoa Đà Nẵng, hai nhân viên bảo vệ Nguyễn Ngọc Luân và Lê Ngọc Lâm (nhân viên của Công ty DVBV Thắng Lợi) phát hiện thấy một thanh niên đang dắt xe máy BKS 43S9-1961 ra khỏi cổng bệnh viện, có nhiều dấu hiệu khả nghi nên đến hỏi thì người thanh niên tỏ ra lúng túng và không xuất trình được giấy tờ.

Hai nhân viên này đã báo cáo lên chỉ huy mục tiêu, đồng thời yêu cầu đối tượng vào phòng làm việc.

Qua xác minh, chiếc xe trên là của chị P.T.N.B. (24 tuổi, nhân viên của bệnh viện), không còn cách nào chối cãi, đối tượng đành cúi nhận toàn bộ hành vi trộm cắp của mình và khai tên là Trần Thanh Linh (20 tuổi, trú xã Quế Hiệp, huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam).

Tin từ hãng AFP ngày 7/7 cho hay, đội cận vệ của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã bị mất 4 khẩu súng Glock 9mm khi hành lý của họ trên chuyến bay của Hãng hàng không Mỹ bị thất lạc.

Cơ quan an ninh Mỹ đã điều tra và phát hiện những hành lý này đã bị gửi nhầm về sân bay Los Angeles. Tại đây, 4 khẩu súng Glock 9mm đã "không cánh mà bay".

Cảnh sát New York và New Jersey đang tiến hành điều tra lại từ đầu khi số hành lý nói trên được đưa ra sân bay để xem 4 khẩu súng Glock 9mm bị mất ở sân bay New York hay bị "bốc hơi" khi tới Los Angeles.

Sau cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Barack Obama, chiều 7/7, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã tới gặp Tổng thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon tại trụ sở của tổ chức này ở New York.

"Đơn điệu, buồn tẻ! Nghề này là vậy, chẳng có gì vui đâu!" - Hiền, vệ sĩ một công ty kinh doanh dịch vụ bảo vệ lớn nhất nhì thành phố, bộc bạch khi chúng tôi đòi nghe những chuyện vui buồn trong đời vệ sĩ của anh.

Theo anh, làm nghề này, riết rồi những thói quen trong công việc cũng nhiều lúc "bị ứng dụng" một cách rất tự nhiên vào trong cuộc sống đời thường. Đến bất cứ chỗ nào, cặp mắt cũng láo liên để quan sát cách ăn mặc của người này, từng cử chỉ của người nọ. Những hôm không có ca trực, tranh thủ đi chơi với vợ, đến chỗ đông người - như một phản xạ quen thuộc - việc đầu tiên của anh là đảo mắt tìm... chuông báo động, bình chữa cháy, lối thoát hiểm! Vậy đó (dù không hề cố ý), an toàn vẫn là ưu tiên số một. Chuyện vui vẻ tính sau!...
Anh T., nhân viên công ty A, cho biết, đề phòng những trường hợp người cai nghiện đói thuốc "làm ẩu", anh phải theo sát nhất cử nhất động của họ. Đến nỗi, lúc người cai nghiện đi tiểu, anh cũng phải đứng canh bên ngoài toalet! Nhưng giới bảo vệ nhận xét, theo nghề này, "nhẫn" nhất là những người làm việc trong các khách sạn, nhà hàng; còn "liều" nhất là những người làm trong các quán bar, vũ trường, sàn nhảy. Làm nhà hàng phải cực "nhẫn" vì phải chiều lòng hai tầng "thượng đế"; còn làm trong các quán bar, vũ trường, khó tránh những nguy hiểm đến tính mạng!

Có vẻ xương xẩu như thế, nhưng nghề vệ sĩ khá "hút hàng" trong vài năm gần đây. Càng ngày, càng có thêm nhiều doanh nghiệp kinh doanh lĩnh vực này ra đời. Theo đó, đông đảo lao động, nhất là giới trẻ, nô nức tham gia. Hầu như các công ty kinh doanh dịch vụ bảo vệ đều có quy trình tuyển dụng người na ná nhau. Trẻ, khỏe, thể hình tốt - đó là điều kiện cần để "đóng" tên mình vào những lớp chiêu sinh vệ sĩ. Qua vòng sơ tuyển, các ứng viên sẽ được đào tạo bài bản, chuyên nghiệp theo một giáo trình riêng. Trong khoảng thời gian từ 2 đến 3 tháng, các vệ sĩ tương lai sẽ được trang bị một số "vốn" căn bản, từ trình độ võ thuật đến những kiến thức tổng quan về luật (Luật Lao động, Luật Hình sự...) tác phong làm việc (cách viết báo cáo, ghi chép điều tra, thẩm vấn; cách sử dụng các loại máy thông tin; rèn luyện trí nhớ); phương pháp phòng chống trong những trường hợp cụ thể; cách bảo vệ, tự vệ, sơ cấp cứu, phòng cháy, chữa cháy... Thế vẫn chưa ổn đâu. Xong khóa đào tạo, các học viên này sẽ được phân công về các nhà máy, công trường, công ty, xí nghiệp, cao ốc... để thực nghiệm. Qua kỳ sát hạch, trở thành nhân viên chính thức của công ty, lúc ấy, mới được gọi là vệ sĩ - tức là một nhân viên bảo vệ chuyên nghiệp.

Bát nháo chuyện thương trường

Nhiều người đưa giả thuyết, nghề vệ sĩ ở ta hiện nay có gốc gác sâu xa từ hoạt động bảo tiêu bên Trung Quốc. Nếu giả thuyết ấy đúng thì nghề này đã có lịch sử từ mấy ngàn năm rồi! Manh nha từ đời nhà Tống, nghề bảo tiêu phát triển cực thịnh dưới thời Mãn Thanh, ấy là do thời gian này hoạt động giao thương quốc tế được mở rộng hơn nhờ con đường tơ lụa . Nhưng có lẽ, Âu - Mỹ mới là mảnh đất phì nhiêu cho nghề vệ sĩ sinh sôi, nhất là trong khoảng thời gian gần trăm năm trở lại đây. Nhưng còn ở Việt Nam, chỉ từ khi nước ta bắt đầu mở cửa, nghề này mới dần dà trở thành một nhu cầu thực tế và ngày một phát triển như hiện nay.

Lúc trước, thường các cơ quan doanh nghiệp đều chỉ sử dụng "bảo vệ vườn" - tức là lực lượng bảo vệ của chính nội bộ cơ quan, tổ chức ấy. Dần dần, khi nghề vệ sĩ bắt đầu hình thành và bắt nhịp với đời sống hiện đại, lớp bảo vệ "cây nhà lá vườn" mới ngày một ít dần đi. Thay vào đó là xu hướng sử dụng những vệ sĩ chuyên nghiệp của các công ty cung ứng.

Nghề kinh doanh dịch vụ bảo vệ chuyên nghiệp ở Việt Nam khá mới mẻ. Trong giới doanh nghiệp kinh doanh lĩnh vực an ninh dân sự này, Yuki Spe 24, Long Hải, Thăng Long, Sài Gòn Nam Chính Trực trả lương nhân viên tương đối cao. Còn lại tại hầu hết các công ty khác, hiện nay bình quân thu nhập mỗi vệ sĩ chỉ ở ngưỡng 700.000 - 1.000.000 đồng/tháng. Mức thu nhập này chưa hẳn đã cao so với các ngành nghề khác, nhưng khá đông thanh niên tìm việc vẫn hăng hái lao vào. Mỗi người theo đuổi nghề này đều có một lý do riêng nhưng chung quy theo họ đây là một nghề "có sức hấp dẫn đặc biệt".

Nghề kinh doanh dịch vụ an ninh dân sự này hằng năm đem về cho các công ty một khoản doanh thu không thể gọi là nhỏ. Vì thế, thấy người "ăn khoai", kẻ khác cũng "vác mai đi đào". Theo số liệu mới nhất, cả nước hiện có trên 80 công ty, riêng TP.HCM đã có hơn 69 doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ này.

Nghề kinh doanh dịch vụ bảo vệ là một nghề đặc biệt. Công an là đơn vị cấp phép và quản lý. Tuy nhiên, việc quản lý chủ yếu cũng chỉ quanh quẩn về mặt hình thức, hành chính. Chính trong những cuộc họp với doanh nghiệp, cấp quản lý vẫn thừa nhận đây đó việc quản lý còn có chỗ lỏng lẻo sơ sài. Về đào tạo, trước đây, đa số doanh nghiệp ký kết hợp đồng với các trung tâm, đơn vị chuyên môn - các trường đại học, trung học cảnh sát, an ninh, cảnh sát PCCC, hội chữ thập đỏ... Nhưng thực tế hiện nay, phần lớn quá trình đào tạo đều do các công ty, doanh nghiệp tự đảm nhận. Các doanh nghiệp vừa là tổ chức đào tạo vừa là nhà cung cấp dịch vụ, xét một mặt nào đó thuận lợi cho người lao động. Thế nhưng hình thức độc quyền đó trong nhiều trường hợp đã dẫn đến hành động lừa đảo - một công ty dịch vụ bảo vệ ở quận Tân Phú, TP.HCM mà chúng tôi chưa tiện nêu tên - doanh nghiệp chiêu sinh, đào tạo (dĩ nhiên có thu học phí đàng hoàng) nhưng lại không bố trí việc làm cho người lao động. Chất lượng vệ sĩ còn mơ hồ ở chỗ nhiều doanh nghiệp do chạy theo lợi nhuận đã tiết kiệm hóa, đơn giản hóa quá trình đào tạo. Từ đó nhiều "sản phẩm" xuất xưởng không đạt yêu cầu về mặt nghề nghiệp. Lương thấp, không được đào tạo bài bản, quản lý nghiêm ngặt, không ít nhân viên bảo vệ an ninh đã làm những chuyện khó có thể chấp nhận: thông đồng ăn cắp tài sản của khách hàng, hành hung,, bôi nhọ danh dự, xúc phạm nhân phẩm đồng loại, cư xử theo lối giang hồ làm mất trật tự trị an nơi được phân công công tác...

Bạn đọc hẳn còn nhớ: cách đây không lâu, năm 2002 đã từng xảy ra vụ Xí nghiệp Toyota Đông Sài Gòn (TESC) thuê vệ sĩ Công ty bảo vệ TL để giải quyết tranh chấp mặt bằng với Công ty TNHH Ô tô Đông Sài Gòn (DOSAGO). Toán vệ sĩ này cùng với cánh bảo vệ nội bộ của TESC đã dùng dùi cui, roi điện phong tỏa khu vực tranh chấp. Cuộc hỗn loạn có sự tham gia của lực lượng bảo vệ chính quy này đã gây ra một dư luận rất xấu trong nhân dân. Mới đây nhất, ngày 14/4/2004, tại khu công nghiệp Phú Mỹ, huyện Tân Thành, tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu, do giải quyết hiềm khích với nhau, hai nhóm bảo vệ Y.S và T.L "71" đã gây ra một vụ ẩu đả. Theo Thiếu tá Trần Quang Hiệp, Trưởng Công an thị trấn Phú Mỹ, sự vụ xuất phát từ việc ngày 28/3/2004, một nhân viên của Công ty T.L bị bảo vệ của Công ty Y.S bắt làm kiểm điểm vì tình nghi bảo vệ của T. L ăn cắp dầu. Tối 14/4/2004, toán nhân viên của T.L đã bất ngờ kéo lực lượng từ thôn Ngọc Hà qua Quảng Phú (cùng ở thị trấn Phú Mỹ) "viếng" nhà trọ của đám nhân viên Y.S. Một cuộc tập kích bằng mưa đá, gậy gộc diễn ra. Toán bảo vệ T.L xông vào nhà trọ của nhân viên Y.S đập bể cửa kính, lôi 3 nhân viên của Y.S ra hành lang đánh, bắt quỳ xuống xin lỗi. Một cách hành xử chắc chắn hoàn toàn không có trong giáo trình huấn luyện nghề vệ sĩ.

Chắc sẽ có nhiều người bảo: sự việc đó cũng chưa có gì ghê gớm! Nhưng nếu đặt trong bối cảnh nghề kinh doanh dịch vụ bảo vệ đang bộc phát (chưa chắc đã được kiểm soát chặt chẽ!) như hiện nay, trong khi chưa có một quy định nào khả dĩ hướng dẫn cặn kẽ cho các doanh nghiệp hoạt động (ngoài Nghị định 14, 47 của Chính phủ và Thông tư 07 của Bộ Công an), chưa có những chế tài thật nghiêm minh để xử lý những trường hợp vi phạm... cộng với ảo tưởng về một thứ quyền lực mơ hồ có được do tác phong "oai vệ" và công việc đặc biệt của mình tạo ra, một bộ phận vệ sĩ đã hành động ngang ngược, bất chấp luật pháp như thế. Bên cạch đó, thực tế đã có việc một số doanh nghiệp thành lập nhưng không hoạt động được và tự tiện chuyển giao tư cách pháp nhân cho người khác, cũng như khâu tuyển chọn và quản lý nhân viên của nhiều công ty chưa thật chu đáo, kỹ càng. Giả dụ, nếu có những đối tượng xấu trà trộn, lợi dụng hoạt động làm ảnh hưởng tình hình an ninh trật tự thì sao? Rõ ràng, nếu không kiểm soát được đây sẽ là một lực lượng bảo kê, vô tình có được sự tiếp tay của Nhà nước. Điều đó thật nguy hiểm khôn lường.

Nguyên thủy, nghề vệ sĩ ra đời không chỉ nhằm mục đích kinh doanh. Và dù khá mới mẻ nhưng từ lúc xuất hiện đến nay, nghề vệ sĩ đã góp phần không nhỏ trong phong trào bảo vệ anh ninh, trật tự an toàn xã hội, đấu tranh phòng chống các loại tội phạm và các vi phạm pháp luật khác... Đã có những tấm gương người tốt việc tốt là vệ sĩ - ngăn chặn những vụ móc nối trộm cắp trong các khu chế xuất, truy bắt tội phạm cướp giật, nhặt được của rơi trả người bị mất,... Đặc biệt điển hình như gương nhân viên Công ty Đ.N.A dũng cảm cứu hơn 300 người thoát chết trong vụ cháy ITC. Đó là những hạt nhân tích cực trong phong trào giữ gìn bảo vệ an ninh, trật tự an toàn xã hội rất đáng khen ngợi. Chắc chắn họ làm việc đó vì không chỉ mình vai u thịt bắp, có dùi cui, nón két, roi điện, bộ đàm...

Ai đó đã nói rằng người vệ sĩ hiện đại cần phải biết cách quên để nhớ nhiều thứ. Nhưng có một thứ họ không thể quên đó là đạo đức và lối hành xử có văn hóa, ít nhất cũng là tối thiểu của một người bình thường. Trong nhiều giáo trình huấn luyện của các công ty vệ sĩ đều có nhắc: "Bạo lực, võ thuật chỉ là phương tiện tự vệ cuối cùng". Bài học thật hay, nhưng không hiểu đặt trong tình trạng nghề kinh doanh bảo vệ còn tranh tối, tranh sáng như hiện nay, liệu nó có hiện diện được suốt mỗi thời khắc trong đời người vệ sĩ?

Trong đêm tối, dưới ánh đèn điện cao áp mờ mờ, P.V.D (19 tuổi, trú xã Lộc Trì, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên-Huế) đang bảo vệ cho một công ty trên đường Nguyễn Tri Phương gật gà ngồi ngủ. Thấy chúng tôi, D. tái mặt ấp úng bởi nghĩ chúng tôi là người quản lý lực lượng bảo vệ. Dúi dúi đôi mắt, D. nói: Em xin lỗi vì buồn ngủ quá. Cả ngày hôm qua không ngủ được.

Dù trời nắng hay trời mưa, dù khó khăn, nhọc nhằn nhưng vì mưu sinh nên lực lượng bảo vệ vẫn không rời mục tiêu.

Khi hỏi về hoàn cảnh gia đình, D. ngập ngừng nói: Là con trai đầu trong gia đình có 6 anh em. Nhà nghèo, mới học lớp 11 em phải nghỉ học do không có tiền đóng học phí. Ở quê, không có nghề nghiệp, em cùng bố đi bắt chim, sập thú hằng ngày, cuộc sống hết sức túng thiếu. Bên cạnh đó, nhà đông người, ruộng vườn lại ít nên rất khó khăn. Mới 17 tuổi, em phải bôn ba nhiều nơi để lao động kiếm sống nhưng đồng lương quá ít, không đủ tiền để giúp gia đình. Nghe một người quen giới thiệu, em đến Đà Nẵng xin vào làm nghề bảo vệ với hợp đồng mỗi tháng gần 2 triệu đồng.

Có điều, em phải trực ca đêm. Ban đầu mới vào trực, em không chịu nổi sự buồn ngủ. Tưởng chừng như em phải bỏ cuộc giữa chừng nhưng nghĩ đến hoàn cảnh gia đình còn quá khó khăn, sự khó khăn trong tìm việc của một kẻ không bằng cấp như mình, nên em đã cố thích nghi và từng bước vượt qua. Dù hiện nay, đôi lúc ban ngày không ngủ được, ban đêm cũng phải gà gật nhưng em phải hết sức cố gắng để làm tốt nhiệm vụ, không để bị trách phạt. Trình độ như bọn em, nếu không bán sức lao động để làm thuê với một cái giá rẻ mạt thì khó kiếm đâu một công việc tốt, nhẹ nhàng. Nghề bảo vệ dù nhọc nhằn, nhưng chúng em được tôn trọng khi làm việc và nếu biết tiết kiệm thì mỗi tháng cũng có tiền gửi về để phụ giúp gia đình.

Hiện tại, trên địa bàn thành phố có hàng trăm người bảo vệ phải làm việc ban đêm. Đêm về là lúc gia đình được sum vầy, nhưng những con người ấy phải bỏ qua những giây phút được ở bên gia đình, vợ con, gắng gượng chống chọi với sự rét lạnh, những lúc buồn ngủ đến điên người, không gian vắng lặng đến cô độc.

Không chỉ vậy, họ bỏ qua cả những niềm vui chung của xã hội chỉ vì mưu sinh. Trong những đêm diễn ra cuộc thi bắn pháo hoa quốc tế 2010, hàng chục nghìn người ồ ạt kéo về bờ sông Hàn thơ mộng để thưởng ngoạn. Nhưng đối với những người làm nghề bảo vệ ban đêm, họ phải cố quên điều đó để chú tâm làm tốt công việc của mình. Anh Huỳnh V. T. làm bảo vệ tại một công ty trên đường Nguyễn Văn Linh thổ lộ: Nghe tiếng pháo hoa nổ mà lòng nao nao, muốn bỏ “mục tiêu” để đi xem. Nhưng ngẫm lại, vì miếng cơm manh áo nên ngậm ngùi “hưởng thụ” bằng thính giác. Cuộc sống mà, biết làm sao được! Xã hội đã phân công mỗi người mỗi nghề, mình không có trình độ đành chịu thôi. Nếu bỏ đi, lỡ bị đuổi việc thì sao?

Vất vả đã đành, nghề bảo vệ còn phải đối mặt với những hiểm nguy trong đêm tối. Theo ngành Công an cho biết, những năm qua, có nhiều vụ án tội phạm đã tấn công lực lượng bảo vệ để cướp tài sản. Những vụ án như thế thường có số tài sản bị mất rất lớn. Điển hình, vào giữa năm 2003, trên đường Hoàng Văn Thụ (Đà Nẵng), bọn tội phạm đã trói bác bảo vệ của một cơ quan Nhà nước để cướp hơn 1,6 tỷ đồng. Năm 2005, tại tiệm vàng T.N, kẻ gian đột nhập dùng dây trói, nhét giẻ vào mồm bảo vệ, sau đó ngang nhiên cướp đi 15kg vàng cùng nhiều đồ vật khác. Mới đây nhất, vào ngày 5-8-2009, bọn cướp đã đột nhập vào một trường học trên địa bàn quận Thanh Khê, trói bảo vệ rồi cạy két sắt lấy đi hàng chục triệu đồng.

Qua một số vụ trói bảo vệ, cướp tài sản nêu trên đã gióng lên hồi chuông cảnh báo cho toàn xã hội. Theo như ngành Công an, hiện nay, bọn tội phạm hết sức manh động. Để hoạt động phạm tội, bọn chúng có quá trình theo dõi. Sau khi phát hiện các cơ quan, doanh nghiệp không có lực lượng bảo vệ, hoặc có nhưng mỏng thì chúng ra tay hành động. Khi tiếp xúc với những người bảo vệ ban đêm, họ cho biết: Khi phải bảo vệ ở những doanh nghiệp có tài sản lớn thì càng thấy lo lắng hơn. Nếu như bọn tội phạm có ý đồ xấu thì một mình khó để đối phó. Chúng tôi sẽ cố gắng làm tốt công việc của mình, chỉ hy vọng các lực lượng chức năng phát huy sức mạnh để xã hội ngày càng ổn định, không còn bọn tội phạm lộng hành.

Khi số triệu phú, tỷ phú ở Trung Quốc ngày càng nhiều lên thì tỷ lệ thuận theo đó là đội ngũ vệ sỹ..
Không như những hình ảnh lực lưỡng phô trương như trên phim ảnh, các vệ sỹ tư này lại có xu hướng cố gắng che giấu thân phận của mình. Họ kiêm lái xe, trông trẻ hoặc hòa nhập vào môi trường kinh doanh trong vai trò như một thư ký, một người… xách cặp hay một cấp dưới.

Không giống vệ sỹ ở phương Tây, vệ sỹ ở Trung Quốc thường không “kềnh càng” với tác phong hăm dọa. Thực tế, nhiều người trong số họ là nữ giới bởi một quan điểm rằng các phụ nữ trong một nhóm tùy tùng như vậy sẽ ít bị chú ý và nhờ đó sẽ hoạt động hiệu quả hơn.

Và cũng không giống ở phương Tây, họ không bao giờ được vũ trang bởi luật pháp Trung Quốc nghiêm cấm cá nhân sở hữu vũ khí. Thay vào đó, các vệ sỹ ở Trung Quốc đều là những chuyên gia võ thuật, được đào tạo để tước vũ khí hay khống chế một kẻ tấn công bằng vài cú đánh nhanh gọn.

Michael Zhe, Chủ tịch công ty vệ sỹ Beijing VSS Security Consulting (BVSC), nhận định: “Ở Trung Quốc, chúng tôi không cần các vệ sỹ biết sử dụng súng. Chỉ cần một đến hai cú ra đòn, các vệ sỹ sẽ chặn được một kẻ tấn công.” BVSC ra đời năm 2002 và được coi là hãng cung cấp dịch vụ an ninh tư lâu đời nhất ở Trung Quốc.

Khi Zhe, một huấn luyện viên võ thuật đẳng cấp quốc gia đồng thời là cựu nhân viên an ninh quốc gia, khai trương BSVC tám năm trước với mục đích nhằm phục vụ nhóm khách hàng giàu có, đẳng cấp cao, công ty này gặp rất ít sự cạnh tranh. Nhưng mọi chuyện thay đổi chóng mặt. Tính đến cuối năm ngoái, theo số liệu Bộ Công an Trung Quốc, ngành vệ sỹ tư này đã trở thành một ngành trị giá tới 1,2 tỷ USD với khoảng 2.767 công ty, tuyển dụng hơn hai triệu nhân viên an ninh.

Sự bùng nổ của nó phản ánh mức độ thịnh vượng ngày càng tăng, tạo nên một thế hệ “đại gia” ở Trung Quốc nhưng đồng thời cũng làm trầm trọng thêm khoảng cách giàu nghèo. Trong khi hàng triệu người mới nổi luôn tìm cách khoe khoang, phô trương sức mạnh đồng tiền của mình thì đang có cảm giác oán giận cũng ngày càng tăng ở một bộ phận bị bỏ lại đằng sau, gây mối đe dọa cho trật tự xã hội.

Đã xuất hiện thường xuyên những vụ bắt cóc nhằm vào các đối tượng lắm tiền nhiều của và thời gian qua là một loạt những vụ bạo lực đẫm máu bắt nguồn từ thái độ bất mãn với xã hội. Điển hình là năm nay, Trung Quốc đã phải chứng kiến không ít vụ tấn công kinh hoàng nhằm vào các nhà trẻ và trường tiểu học.

Ni Shoubin, giáo sư Viện Thương mại quốc tế Thượng Hải, nhận xét: “Sự bùng nổ của ngành vệ sỹ cho thấy những người giàu đang ngày càng lo ngại về an ninh của gia đình cũng như chính họ. Dư luận chung chán ghét cách thức, mánh mung mà nhóm này trở thành triệu phú, tỷ phú. Xã hội đang bắt đầu không thiện cảm với người giàu. Vì vậy, những đại gia này cảm thấy không an tâm.”

Các vệ sỹ tư giờ đây có đủ mọi nhiệm vụ từ bảo vệ những người nổi tiếng, giàu có, các ngôi sao… cho đến hỗ trợ an ninh cho những sự kiện lớn như World Expo ở Thượng Hải. Tốc độ phát triển chóng mặt của ngành này khiến các cơ quan hữu quan bắt đầu chú ý và cố gắng đưa vào khuôn khổ. Cho đến giờ, các công ty vệ sỹ tư vẫn đang hoạt động hợp pháp trong một lĩnh vực nhạy cảm mà không có chính sách, các quy định hay các tiêu chuẩn cụ thể.

Tháng Tư vừa qua, Quốc hội Trung Quốc thông báo sẽ soạn thảo những quy định để kiểm soát tốt hơn ngành nghề này. Bản thân công ty BVSC của Zhe cũng đang hỗ trợ cảnh sát địa phương soạn thảo các quy định, tiêu chuẩn, đồng thời chuẩn bị ra mắt một sách giáo khoa đào tạo vệ sỹ tư.

Rất nhiều nhân vật mới giàu ở Trung Quốc quyết định không phô trương. Một số đang bỏ qua cả những động thái, những đồ dùng mang tính khoe của. Và đương nhiên, họ ngày càng tìm đến các công ty vệ sỹ tư để được bảo vệ. Nhưng họ cũng không hề muốn kè kè bên mình một gương mặt mà ai nhìn vào cũng biết là vệ sỹ. Chính vì vậy, ngay cả những vệ sỹ tư này cũng khoác cho mình nhiều vỏ bọc mà lý tưởng nhất đối với các “đại gia” là vệ sỹ kiêm lái xe./.

'ổn định, nhưng chúng ta cũng quyết tâm làm hết sức mình để bảo vệ", Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết phát biểu nhân chuyến ra thăm huyện đảo Cô Tô (Quảng Ninh).

Trong chuyến thăm, làm việc với tỉnh Quảng Ninh, ngày 7/6, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đã tới huyện đảo Cô Tô. Chủ tịch nước biểu dương quân và dân huyện đảo Cô Tô đã phát huy tốt tinh thần đoàn kết, ý chí kiên cường vượt khó, nhờ vậy đời sống mọi mặt của người dân trên đảo ngày càng được cải thiện, nhất là về y tế và giáo dục.

Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh, là huyện đảo tiền tiêu của tổ quốc, Cô Tô cần chăm lo giữ vững an ninh quốc phòng, chủ quyền biển đảo, tạo thuận lợi cho hoạt động phát triển kinh tế - xã hội. Phát biểu trước người dân nơi đây, Chủ tịch nước khẳng định, chúng ta mong muốn các vùng biển và hải đảo của tổ quốc luôn hòa bình, hữu nghị, ổn định, nhưng cũng quyết tâm làm hết sức để bảo vệ.

Chủ tịch nước thăm đảo Cô Tô. Ảnh: Báo Quảng Ninh.

"Biết bao thế hệ đã hy sinh xương máu để có được tổ quốc như ngày hôm nay. Vì vậy chúng ta cũng sẵn sàng hiến dâng tất cả để bảo vệ quê hương, bảo vệ chủ quyền biển, đảo", Chủ tịch nước nói.

Chia sẻ với những khó khăn huyện đảo xa, Chủ tịch nước đề nghị Tập đoàn Công nghiệp Than và Khoáng sản Việt Nam sớm triển khai dự án nhà máy nhiệt điện trên đảo Cô Tô. Điện là vấn đề ưu tiên hàng đầu hiện nay ở đảo Cô Tô nhằm đảm bảo nguồn năng lượng phục vụ sản xuất, sinh hoạt.

Huyện đảo Cô Tô gồm hơn 40 đảo lớn, nhỏ, tổng diện tích hơn 4.600 ha, cách thành phố Hạ Long chừng 150 km, dân số hiện hơn 5.000 người, có vị trí chiến lược là huyện đảo tiền tiên ở vùng Đông Bắc.

Dịp này, huyện đảo cũng vừa kỷ niệm 50 năm ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ra thăm (9/5/1961). Bí thư Huyện ủy Cô Tô Nguyễn Đức Thành cho biết, Cô Tô khai thác thế mạnh về biển và du lịch, phát triển kinh tế xã hội, giữ vững an ninh quốc phòng. Năm tháng đầu năm nay, Cô Tô đã đánh bắt được 16.000 tấn hải sản, đón trên 3.000 lượt du khách. Thu nhập bình quân đầu người năm 2010 đạt 830 USD.